Opbouw energienota

Voor veel mensen is de energienota een ingewikkelde rekening die veel onduidelijkheid oproept. De toezichthouder ACM ontving veel klachten over de energienota en heeft daarom in 2014 een aantal richtlijnen opgesteld waar iedere energierekening aan moet voldoen. Op deze pagina wordt precies uiteengezet hoe de energienota nu is opgebouwd.

De energienota

Als consument ontvang je ieder jaar een jaarafrekening en wanneer je een contract beëindigt een eindafrekening. Op deze nota`s moet duidelijk vermeld staan over welke periode het gaat, welke tarieven er gehanteerd zijn en hoe hoog het totale verbruik was.

Kostenposten op de energienota

De energienota is opgesplitst in verschillende kostenposten. Al deze kosten dragen bij aan de totaalprijs van de rekening die je moet betalen. Er is een onderscheid te maken in drie onderdelen:
  1. De leveringskosten (het energieverbruik)
  2. De netbeheerkosten
  3. De overheidsheffingen
Op de meeste energierekeningen zijn de leveringskosten de grootste kostenpost (ongeveer 45 procent), gevolgd door de overheidsheffingen (ongeveer 40 procent) en vervolgens de netbeheer kosten (ongeveer 15 procent). Verder is te stellen dat zo`n twee derde van de nota uit gas kosten bestaat en een derde uit stroomkosten. Wat er precies onder al deze onderdelen op de nota valt wordt hier verder uitgelegd.

De leveringskosten

De leveringskosten (ook wel leveringstarieven) bestaan uit twee onderdelen. Ten eerste is er het vastrecht, dit is een vast bedrag dat iedereen die gebruik maakt van het energienet moet betalen. Het tarief wordt gebaseerd op de kosten van de aansluiting op het energienet en de administratiekosten. Per energieleverancier en contractsvorm kan het verschillen hoe hoog dit bedrag is, maar meestal is dit rond de €3 per maand voor zowel stroom als gas.

Bovenop het vastrecht komt nog een variabel bedrag. De hoogte van dit bedrag is afhankelijk van hoeveel energie je verbruikt hebt en hoeveel energie er dus specifiek naar jou geleverd is. De leveringstarieven die je op de energienota ziet zijn de gemiddelde tarieven voor het jaar. Door het jaar heen verandert de energieleverancier het specifieke tarief voor stroom en gas namelijk vaak. Heb je gekozen voor een contractvorm waarbij de energieprijs voor een bepaalde periode vaststaat? Dan geldt dit natuurlijk niet en is er een vaste prijs weergegeven.

De netbeheerkosten

De netbeheerder is verantwoordelijk voor het aanleggen en onderhouden van het gas- en elektriciteitsnet in Nederland. Voor de kosten die dit met zich meebrengt moet je als gebruiker van het netwerk ook meebetalen. Je vindt de volgende kostenposten op de nota:
  • De periodieke aansluitvergoeding (ook wel vaste leveringskosten) is de prijs die je betaalt voor de aansluiting op het energienet
  • Het meettarief is wat de netbeheerder in rekening brengt voor het beheren van de energiemeter en het verwerken van de meetgegevens
  • Het capaciteitstarief (ook wel transportkosten) bestaat uit de kosten voor het transporteren van stroom en gas en het onderhouden van het energienet.
Op de energienota staat vermeld welke netbeheerder verantwoordelijk is voor jouw energielevering en hoeveel jij hiervoor moet betalen. Voor stroom is de gemiddelde prijs per maand aan netwerkkosten €19 en voor gas is dit €13.

Belastingen en heffingen

Op de energienota staan de volgende belastingen:
  1. Energiebelasting op afgenomen stroom en gas
  2. 21 procent btw over de volledige energierekening, ook over de energiebelasting
De opslag duurzame energie (ODE) is sinds 2023 opgenomen in de energiebelasting en is geen aparte heffing meer. Hoe meer energie je verbruikt, hoe hoger de overheidsheffingen zijn die je moet betalen. De hoogte van deze kostenpost verschilt daarom ook bij iedereen.

Zelf energie opwekken

Je nota toont netafname en teruglevering. Tot 2027 is de wettelijke salderingsgrens je netafname; de leverancier kiest die grens niet. Vanaf 1 januari 2027 stopt de regeling. Loopt je nota over deze jaargrens? Controleer beide perioden, vergoeding en terugleverkosten. Lees meer over terugleveren en salderen.

Bronnen bij deze actualisering

De gewijzigde uitleg is gecontroleerd op 13 oktober 2026.